IKT-KO SAIO TEORIKOA, URRIAK 6

1. Saio teorikoan egindakoaren deskripzioa.

Saioarekin hasteko, irakasleak “Panoptikoa” izeneko espetxe eraikin baten ereduaren berri eman zigun, zeina Jeremy Bentham-ek diseinatu zuen. Irakasleak azaldu zuenez, eraikinaren erdialdean espetxeratuak behatzeko dorre bat aurkitzen zen; hori bai, zelatatuek ez zituzten zelatatzaileak ikusten. Gai honen harira, irakasleak taldeka burutzeko ariketa bat proposatu zigun: Alde batetik, IKT-ekin loturiko hainbat zelatatzaileren zerrenda bat idatzi behar genuen, bakoitzaren alboan era horretan zelatatuak izan garenean nola sentitu garen adieraziz. Bestalde, aipatutako hau gelakide guztiekin komunean jarri ondoren, aipatutako egoera bakoitzari irtenbidea ematen saiatu ginen, zelatatzaileei erresistentzia egiteko teknikak proposatuz. Ariketa hau ondorengo taulan bildu genuen:

NORK?	NOLA?	ERRESISTENTZIA
Egela	Nabigazioaren kontrola	Pertsona batek besteei pasatzea irakurgaia;Beti irekia edukitzea...
Gps mugikorra	Posizionamenduaren kontrola	Kentzea
Google	Datu pertsonalak-guztiak	Asmatzea
Banketxeak/ Kreditu txartelak	Datuen kontrola	Ahalik eta gutxien
Facebook	Datuak, noiz konektatu	Argazkiak ez etiketatu
Whatsapp	Konexioen azterketa	Tik bikoitza kendu/ ordua kendu/ Porfileko informazioa kontaktu batzuei bakarrik erakustea...
Zerbitzuetako kamerak	Gure mugimenduak	...
Webcam (drone)	Sartu daitezkeelako	Pegatina
Konpainia telefonikoak	Lokalizazioa, erabilerak...	“Modo avión”

Ariketa hau burutzeaz gain, saio teoriko honetan, orain azalduko dizkizuedan bi bideo ikusi genituen:

• ¿Por qué me vigilan si no soy nadie?

Bideo honetan Marta Peirano-k kontrolari buruz hitz egiten digu; gaur egun, konektatuta bizitzearen ondorioz izugarrizko kontrolpean bizi garela azaltzen digu, honen errudun nagusiak gu garela ohartaraziz. Horregatik, bideo honen bidez Marta Peiranok anonimotasuna eta pribatutasuna gordetzearen garrantzia azpimarratzen du, honen inguruan gugan hausnarketa bat gauzatuz.

• Las redes y los datos: una prespectiva crítica:

Bideo honen bidez lehenik eta behin esan nahi da internet bidezko kontuak egiten ditugunean ondorengo galderak egin beharko genizkiokela geure buruei: zein da baliabide honen jabea? Zer egiten ari dira geure informazio guztiarekin?

Pribazitatea gordetzearen garrantzia azpimarratzen da, publikoki idazten dugun guztia gure kontran jarri daitekeelako. Hala ere, bideoan azaltzen da ez dela batere erraza pribatutasun hau gordetzea, hau dela eta, garrantzitsua dela sare sozialetan edozein mugimendu burutu aurretik analisi ideologiko bat egitea, sare hauek pertsona eredu desberdinei zuzenduak daudelako. Bestalde, hezitzaile moduan, ikasleei analisi hau egitera bultzatzea gomendatzen da. 

Hau esanda, sare sozialei buruz hitz egiten du, haien funtzionamendua pixka bat azalduz, eta gu ondorengoaz ohartaraziz: Richard Stallman-ek zioen moduan, “Facebook no es tu amigo: es un motor de vigilancia masiva”. Eta guzti honetaz babesteko (gu ikasteko balio duten iragarkiak ekiditen esaterako) bi tresna aipatzen dira azkenik bideoan. 

 

2. Gelan ikusitakoarekiko gure posizionamendua, hausnarketa.

Aurreko lanen batean aipatu dudan bezala, ez da batere erraza gaur egun konektatua egon gabe bizitzea; izan ere gizarteak gu konexio horren menpe egotera eramaten gaitu, eta askotan ez gara ohartu ere egiten. Nik adibidez, ezagutzen dut mugikorrik gabe bizitzen saiatu den pertsona bat, baina lan munduari dagokionez, lankide edota enpresarekin komunikatu ahal izateko mugikor bat eman diote, zeina beti gainean eraman behar duen. Zelatatzaileak erraz lortuko du beraz gu haren kontrolpean egotea, baina honi neurri batean aurre egin diezaiokegu? Noski baietz, Marta Peirano-k gelan ikusitako bideoan dioen moduan, geure anonimotasuna eta datuen pribatutasuna gordez, eta nola ez, erabilitzako aplikazio eta programekin kontu handia izanez.

3. Ikusitako guztia hezkuntzarekin erlazionatu. Gure posizionamendua irakasle moduan. Zer egin beharko genuke honekiko eskolan?

Sare sozialak, internet bidezko programak edota aplikazioak... tresna interesgarri eta baliaarriak izan daitezke hezkuntza munduan, bai irakasle-ikasle arteko komunikaziorako eta bai ikasleen ezagutzarako. Ondo dago ikasleei IKT-en berri ematea, eta hauen erabilera sustatzea, haien ezagutza garatzen laguntzeaz gain, hainbat aspektutan aurrerapen handia suposatzen baitute. Hala ere, irakasleek argi izan behar dute, informazio honekin ez dela nahikoa; beharrezkoa dela ikasleei konektatua egoteak ekar ditzazkeen arrisku edota ondorioen berri ematea. Ezinbestekoa da ikasleek IKT-ak kontrolatzen ikastea, atzetik daramazkiten ondorioak ondo ulertuz; eta hau, irakaslearen zeregina da.